11 Eylül’den Sonra Halka Ne Söylendi, Yetkililer Ne Biliyordu?

11 Eylül 2001 saldırılarının üzerinden 25 yıl geçerken, New York’ta kamuoyuna açılan binlerce yeni belge, saldırıların ardından Ground Zero çevresindeki hava kalitesi ve sağlık riskleri konusunda şehir yönetimi içinde yaşanan tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Belgeler, yetkililerin olası toksik maruziyet ve davalar konusunda kendi aralarında ciddi endişeler dile getirdiğini ortaya koyuyor.

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin onayıyla kamuoyuna açılan arşivde, saldırıların ardından şehir yetkilileri arasında gerçekleştirilen özel yazışmalar ve kurum içi değerlendirmeler de bulunuyor.

Binlerce Dava İhtimali Masadaydı

Ekim 2001 tarihli bir memorandumda, dönemin belediye başkanlığıyla çalışan bir lobicinin belediye başkan yardımcısına gönderdiği değerlendirmeler dikkat çekti.

Belgede, saldırıların ardından yaklaşık 35 bin kişinin potansiyel davacı olabileceği ve bunlardan yaklaşık 10 bininin resmi talepte bulunabileceğinin şehir avukatları tarafından öngörüldüğü belirtiliyor.

Yetkililerin endişelerinden biri de davaların mahkemeye taşınması halinde jüri ve hakimlerin mağdurlar lehine hareket ederek yüksek miktarda tazminatlara hükmedebilmesi ihtimaliydi.

Söz konusu memorandumda olası davaların yalnızca saldırıların doğrudan sonuçlarıyla sınırlı kalmayabileceği, sağlık tavsiyelerine uyarak bölgeye erken dönen ve bunun sonucunda toksik maddelere maruz kaldığını ileri süren kişilerin de hukuki süreç başlatabileceği değerlendiriliyordu.

“Paspas Ve Bezle Temizleyin” Tavsiyesi Tartışma Yarattı

Belgelerdeki en dikkat çekici ayrıntılardan biri ise Ground Zero çevresindeki ev ve binaların temizliği konusunda verilen tavsiyeler oldu.

Şehir yetkilileri bölgedeki kişilere evlerini ıslak paspas ve bezlerle temizlemelerini tavsiye etmişti. Ancak 2001'in sonlarında bölgeden alınan bazı toz örneklerinde asbest tespit edilmişti ve asbest temizliği normal şartlarda bu konuda yetkilendirilmiş profesyoneller tarafından gerçekleştiriliyordu.

2002 tarihli başka bir memorandum, dönemin New York Temsilcisi Jerry Nadler’ın bu konuda belediye yönetimine yaptığı uyarıları ortaya koydu.

Nadler’ın, Ground Zero çevresindeki kapalı alanların hava kalitesinin yeterince takip edilmediğini ve bunun şehir yönetimini davalarla karşı karşıya bırakabileceğini söylediği kaydedildi.

Kurum İçi Notta Çarpıcı Uyarı

2002 tarihli memorandumda, Nadler’ın kaygılarının doğru olması halinde halka Aşağı Manhattan’daki gerçek sağlık risklerinin yeterince anlatılmıyor olabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Notta ayrıca en azından insanların evlerini “ıslak paspas ve bezlerle” temizlemeleri yönündeki tavsiyenin sonlandırılması ve kapalı alanların profesyonel şekilde temizlenebilmesi için Federal Acil Durum Yönetim Ajansı’ndan (FEMA) finansman talep edilmesi gerektiği ifade edildi.

Bu yazışmalar, şehir yönetiminin kamuoyuna yönelik tavsiyeleri sürerken kurum içinde hava kalitesi, toksik maddeler ve gelecekte ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarının hukuki sonuçlarını tartıştığını gösteriyor.

Nadler: “Uyarılarımız Dikkate Alınmadı”

Belgelerin açıklanmasının ardından konuşan Jerry Nadler, kendisinin ve Ground Zero çevresindeki bölgeleri temsil eden diğer isimlerin saldırılardan hemen sonra havadaki toksik maddelerin yaratabileceği sağlık riskleri konusunda yerel ve federal yetkilileri uyardığını söyledi.

Nadler, bu uyarıların dikkate alınmadığını savunarak yeni belgelerin, dönemin şehir yönetiminin müdahale ekipleri ve bölgede yaşayan insanların uzun vadeli sağlık sorunları yaşayabileceği ihtimalini değerlendirdiğini ortaya koyduğunu belirtti.

11 Eylül saldırıları sırasında New York Belediye Başkanı olan Rudy Giuliani ise haberi yayımlayan The Epoch Times’ın yorum talebine yayın saatine kadar yanıt vermedi.

Mamdani’den Ağır Suçlama

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani de belgelerin açıklanması sırasında sert ifadeler kullandı.

Mamdani, insanların güvendikleri liderlerin kendilerine havanın güvenli olduğunu söylemesi nedeniyle hastalandığını savundu. Sağlık sorunları ortaya çıkmaya başladığında ise mağdurların yeterli devlet desteğini göremediğini ileri sürdü.

Federal hükümet daha sonraki yıllarda, 11 Eylül saldırıları veya saldırıların ardından gerçekleştirilen enkaz kaldırma çalışmaları nedeniyle yaralanan ya da hayatını kaybeden kişiler için September 11th Victim Compensation Fund’ı oluşturdu.

20 Binden Fazla Dosya Ortaya Çıktı

Kamuoyuna açılan belgeler arasında, New York Çevre Koruma Departmanı’na ait tesislerde 2025 yılında kutular içerisinde bulunan 20 binden fazla dosya da yer alıyor.

Belgelerin açıklanması, 9/11 Health Watch adlı grubun açtığı iki davanın uzlaşmayla sonuçlanmasının ardından mümkün oldu.

New York yönetimi, arşivin tamamlanmadığını ve önümüzdeki aylarda daha fazla belgenin kamuoyuna açılacağını açıkladı.

Aradan çeyrek asır geçmesine rağmen yeni belgeler, 11 Eylül’ün yalnızca saldırı günü yaşananlarla değil, sonrasında Ground Zero çevresindeki hava kalitesi, toksik maddelere maruziyet ve kamuoyuna verilen sağlık mesajlarıyla da tartışılmaya devam edeceğini gösteriyor.