20 yıl sonra aynı kabus! Trump, Bush'un siyasi yenilgisini yaşadı

ABD'de 3 Kasım'da gerçekleştirilen ara seçimlerde hem Temsilciler Meclisi'ni hem de Senato'yu Demokratlara kaptıran Başkan Donald Trump, 20 yıl önce benzer bir yenilgi yaşayan eski Başkan George W. Bush ile aynı kaderi paylaştı. Cumhuriyetçiler, 2006'dan bu yana ilk kez tek bir ara seçimde Kongre'nin iki kanadındaki kontrolü de kaybetti. Trump'ın seçim yenilgisinde yüksek yaşam maliyetleri ve İran'daki savaşa yönelik tepkilerin etkili olduğu değerlendiriliyor.

NBC News'in haberine göre, Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesi, ABD siyasi tarihinde nadir görülen sonuçlardan biri olarak kayıtlara geçti. Trump da 1954'ten bu yana tek bir ara seçimde Temsilciler Meclisi ve Senato'yu birlikte kaybeden ikinci Cumhuriyetçi başkan oldu.

20 Yıl Sonra Aynı Siyasi Tablo

Trump'ın yaşadığı yenilgi, 2006 yılında George W. Bush döneminde ortaya çıkan seçim sonuçlarını yeniden gündeme getirdi. Her iki başkan da yeniden seçilmelerinin ardından iki yıl geçmeden Kongre'deki çoğunluğu kaybetti.

Reason dergisinin değerlendirmesine göre Trump, 1954'ten bu yana bu tabloyla karşılaşan ikinci Cumhuriyetçi başkan oldu. İki dönem arasındaki benzerlik yalnızca seçim sonuçlarıyla sınırlı kalmadı; başkanların karşı karşıya olduğu siyasi ve toplumsal tepkiler de dikkat çekti.

Bush'un Yenilgisinde Irak Savaşı Etkili Olmuştu

7 Kasım 2006'da yapılan ara seçimlerde Cumhuriyetçiler, Temsilciler Meclisi'nde 30, Senato'da ise 6 sandalye kaybetti. Böylece Kongre'nin her iki kanadında da Demokratlar çoğunluğu elde etti.

Seçimlerin ardından Nancy Pelosi, ABD tarihinde Temsilciler Meclisi Başkanlığı görevine gelen ilk kadın oldu. Dönemin Başkanı Bush ise seçim sonucunu ağır bir siyasi darbe olarak değerlendirdi.

Cumhuriyetçilerin kaybında Irak Savaşı'na yönelik kamuoyu tepkisi ve Katrina Kasırgası sonrasında hükümetin müdahalesinin yetersiz bulunduğu yönündeki eleştiriler önemli rol oynadı.

Bush Döneminde Irak, Trump Döneminde İran Gündemde

İki başkanın seçim yenilgileri arasındaki en dikkat çekici benzerliklerden biri de dış politikadaki gelişmeler oldu.

Bush yönetimi, Irak Savaşı nedeniyle yoğun eleştirilere maruz kalırken Trump yönetimi de İran'daki savaş üzerinden seçmen tepkisiyle karşılaştı. Washington Post'un değerlendirmesine göre Demokratlar, yüksek fiyatlar ve İran'daki çatışmalara yönelik hoşnutsuzluğu siyasi desteğe dönüştürmeyi başardı.

Demokratların Teksas ve Kansas gibi geleneksel olarak Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde de sandalye kazanması, seçim sonucunun dikkat çeken gelişmeleri arasında yer aldı.

NBC News ise Demokratların, Trump'ın önceki üç başkanlık seçiminde kazandığı eyaletleri de kapsayan zorlu seçim haritasına rağmen başarı elde ettiğine işaret etti.

Trump'ın Onay Oranları Bush'un Seviyesine Geriledi

Newsweek'in seçimlerden bir hafta önce yayımladığı analizde, Trump'ın kamuoyu desteğinin Bush'un 2006 ara seçimleri öncesindeki seviyesine yaklaştığı belirtilmişti.

Bush, 2006 seçimlerine yüzde 37'lik onay oranıyla girmişti. Trump'ın kamuoyu desteğindeki gerileme de Cumhuriyetçilerin seçim performansına ilişkin endişeleri artırmıştı.

Bununla birlikte iki dönemin tamamen aynı olmadığına dikkat çekiliyor. Trump'ın ikinci başkanlık dönemi dört yıllık bir aranın ardından başladı. ABD'deki siyasi ittifaklar ve seçim bölgelerinin yapısı da 2006'dan bu yana önemli ölçüde değişti.

ABD Tarihinde Benzer Yenilgiler Yaşandı

Kongre'nin iki kanadını aynı ara seçimde kaybetmek, ABD başkanları açısından nadir görülen bir durum.

Demokrat Başkan Bill Clinton, 1994 yılında ilk başkanlık döneminin ortasında hem Temsilciler Meclisi'ni hem de Senato'yu kaybetmişti. Barack Obama ise 2010 ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğu, 2014 seçimlerinde de Senato'daki kontrolü Cumhuriyetçilere kaptırmıştı.

Trump da ilk başkanlık döneminde 2018 ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi'nde 41 sandalye kaybetmiş, ancak Senato'da 2 sandalye kazanmıştı. Joe Biden dönemindeki 2022 seçimlerinde ise Demokratlar Temsilciler Meclisi'ni kaybederken Senato'daki çoğunluğu korumuştu.

Trump Yenilginin Nedenini Kendisine Bağladı

Seçim gecesi CBS News'e konuşan Trump, Demokratların başarısını tebrik etti. Ancak Cumhuriyetçilerin yaşadığı kaybın nedenine ilişkin değerlendirmesinde dikkat çeken bir ifade kullandı.

Trump, kendisinin oy pusulasında bulunmamasının sonucu etkilediğini savunarak, "Pusulada olsaydım kazanırdık" dedi.