ABD’de Doğuştan Vatandaşlıkta Yeni Karar

ABD Başkanı Donald Trump’ın doğuştan vatandaşlık hakkını sınırlamaya yönelik son düzenlemesi bir kez daha yargıya takıldı. Maryland’de görev yapan federal yargıç Deborah Boardman, göçmen hakları savunucularının başvurusu üzerine Trump’ın yürütme emrinin uygulanmasını geçici olarak durdurdu.

Federal Yargıç Uygulamayı Durdurdu

Greenbelt, Maryland’deki ABD Bölge Mahkemesi Yargıcı Deborah Boardman, Trump yönetiminin doğuştan vatandaşlık kapsamını daraltmayı amaçlayan yürütme emrine karşı ihtiyati tedbir kararı verdi.

Kararla birlikte federal hükümetin, yasa dışı statüde bulunan veya ABD’de geçici statüyle yaşayan yabancıların ülkede doğan çocuklarının vatandaşlığını tanımamasına yönelik adımlar atması şimdilik engellendi.

Boardman kararında, ABD’de uzun yıllardır uygulanan doğuştan vatandaşlık geleneğinin yürütme emri yoluyla değiştirilmek istendiğine dikkat çekti. Yargıç, vatandaşlık hakkının ABD Anayasası’nın 14. Değişikliği kapsamında güvence altında bulunduğunu vurguladı.

Boardman ayrıca söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı bulunma ihtimalinin son derece yüksek olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Yargıç İlk Başvuruda Engellememişti

Mahkemenin son kararı, davada yaşanan dikkat çekici bir değişimin ardından geldi. Boardman, ilk aşamada Trump’ın 6 Ağustos’ta imzaladığı yeni düzenlemeyi durdurmamıştı.

Ancak göçmen hakları gruplarına davalarını yeni yürütme emrini kapsayacak şekilde değiştirme fırsatı verdi. CASA ve Asylum Seeker Advocacy Project tarafından yapılan yeni başvurunun ardından mahkeme bu kez ihtiyati tedbir kararı aldı.

Gruplar, Trump yönetiminin yeni düzenlemesinin Anayasa’ya aykırı olduğunu ve Yüksek Mahkeme'nin daha önce verdiği kararla bağdaşmadığını savundu.

Trump Yönetimi Kapsamı Daralttığını Savunuyor

ABD Adalet Bakanlığı ise yeni düzenlemenin önceki girişimden farklı olduğunu belirtiyor. Hükümet avukatlarına göre son yürütme emri, doğuştan vatandaşlığı genel olarak ortadan kaldırmak yerine belirli yabancı kategorilerine yönelik daha sınırlı bir düzenleme getiriyor.

Trump yönetimi özellikle yabancı hükümetler adına görev yapan kişiler ile ulusal güvenlik kapsamında değerlendirilen bazı yabancıların ABD’de dünyaya gelen çocuklarının otomatik vatandaşlık hakkını tartışmaya açıyor.

Yönetim ayrıca federal kurumların düzenlemenin nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılı talimatları henüz yayımlamadığını belirterek açılan davanın erken olduğunu savunuyor.

“Doğum Turizmi” İçin Ayrı Mücadele

Trump yönetiminin vatandaşlık politikasındaki bir diğer önemli başlığı ise “doğum turizmi” oluşturuyor.

Bu uygulama, yabancıların turist vizesiyle ABD’ye giderek çocuklarını ülkede dünyaya getirmesi ve böylece bebeğin ABD vatandaşlığı kazanması şeklinde tanımlanıyor.

Trump, ağustos ayında doğuştan vatandaşlığa ilişkin düzenlemeyle birlikte doğum turizmini hedef alan ayrı bir yürütme emrine de imza atmıştı. Yönetim ayrıca bu uygulamayla mücadele amacıyla özel bir görev gücü oluşturdu.

Trump yönetimi, doğum turizminin organize bir sektöre dönüştüğünü savunurken, bu kapsamda çok sayıda yabancıya ait vizenin iptal edildiğini açıkladı.

Doğuştan Vatandaşlık Tartışması Yeniden Mahkemelerde

ABD Anayasası’nın 14. Değişikliği, ülkede doğan ve ABD’nin yargı yetkisine tabi olan kişilerin vatandaşlığını güvence altına alıyor. Trump yönetiminin bu hakkın kapsamını yürütme yetkisiyle daraltmaya yönelik girişimleri ise uzun süredir ciddi hukuki tartışmalara neden oluyor.

Son mahkeme kararıyla birlikte Trump’ın yeni düzenlemesinin uygulanması şimdilik durdurulurken, doğuştan vatandaşlığın kapsamına ilişkin mücadelenin üst mahkemelerde devam etmesi bekleniyor.