ABD’de “Ermeni Soykırımı” Eğitimi Gündeme Taşındı: Türkler Harekete Geçti

ABD Kongresi’nde bulunan ve “Armenian Genocide Education Act” adıyla sunulan H.R. 2585 sayılı yasa tasarısı, Türk Amerikan toplumunda tartışma yarattı. Tasarıya karşı çıkan çevreler, 1915–1923 dönemine ilişkin eğitim materyallerinin tarihsel bağlam ve farklı görüşlere yeterince yer vermeyeceğini savunarak Kongre üyelerine mektup gönderilmesi için çağrı başlattı.

H.R. 2585, 1 Nisan 2025’te Temsilciler Meclisi’ne sunuldu. Resmi metne göre tasarı, Kongre Kütüphanecisini “Ermeni Soykırımı eğitim programlarını” destekleyecek ulusal çapta bir program oluşturmakla görevlendiriyor. Tasarı, Temsilciler Meclisi İdare Komitesi’ne sevk edilmiş durumda.

Tasarı Eğitim Materyallerinin Ülke Genelinde Yayılmasını Öngörüyor

Tasarı kabul edilirse, Kongre Kütüphanesi tarafından eğitim kaynaklarının geliştirilmesi ve ülke çapında dağıtılması öngörülüyor. Program kapsamında dijital ve basılı kaynakların hazırlanması, öğretmenlere yönelik eğitim ve mesleki gelişim çalışmalarının düzenlenmesi ve eyalet ile yerel eğitim yöneticilerinin hazırlanan materyalleri farklı derslerin müfredatlarına dahil etmeye teşvik edilmesi planlanıyor.

Tasarı ayrıca Kongre Kütüphanesi'nin internet sitesinde konuya özel bir eğitim bölümü oluşturulmasını ve eğitimcilere yönelik öğretim yöntemlerinin paylaşılmasını öngörüyor. Program için 2026 mali yılından başlayarak beş yıl boyunca her yıl 2 milyon dolar olmak üzere toplam 10 milyon dolara kadar ödenek yetkisi verilmesi de metinde yer alıyor.

“İnkâr” Ve “Çarpıtma” Tanımları Dikkat Çekti

H.R. 2585'in metninde “Ermeni Soykırımı”, 1915 ile 1923 yılları arasında Osmanlı Türkiyesi tarafından Ermeniler, Rumlar, Süryaniler ve diğer Hristiyan topluluklara yönelik gerçekleştirildiği belirtilen devlet destekli sistematik kitlesel öldürme, mülksüzleştirme, kültürel silme ve sürgün olarak tanımlanıyor.

Tasarı ayrıca söz konusu olayların gerçekleşmediğini savunan söylemleri “inkâr”; olayların temel unsurlarını mazur göstermeye veya küçümsemeye yönelik girişimleri ise “çarpıtma” kapsamında tanımlıyor.

Türk Amerikan Toplumundan “Dengeli Tarih Eğitimi” Çağrısı

Tasarıya karşı harekete geçen Türk Amerikan çevreleri ise düzenlemenin ABD'deki öğrencilere 1915 olaylarını tek taraflı bir tarih anlatısıyla aktarabileceğini savunuyor.

TC-USAPAC tarafından Action Network üzerinden yayımlanan çağrıda, Türk Amerikalılardan Kongre üyelerine ulaşmaları ve H.R. 2585'e yönelik itirazlarını dile getirmeleri istendi. Kampanyayı yürütenler, karşı çıkışlarının yaşanan acıların görmezden gelinmesi anlamına gelmediğini; taleplerinin tarih eğitiminin daha geniş tarihsel bağlamı ve farklı akademik değerlendirmeleri de içermesi olduğunu belirtiyor.

Çağrıda, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde farklı toplumların yaşadığı kayıpların da tarih eğitiminde ele alınması gerektiği savunularak, karmaşık tarihsel meselelerin siyasi düzenlemelerle tek bir çerçeveye oturtulmaması gerektiği görüşü dile getiriliyor.

Tasarıyı Destekleyenler Ne Diyor?

Tasarıyı destekleyenler ise farklı bir görüş ortaya koyuyor. Tasarının öncülerinden Demokrat Temsilci Dina Titus, eğitim yoluyla öğrencilerin yaşananları öğrenmesinin “soykırım inkârcılığıyla mücadeleye” katkı sağlayacağını savunuyor. Tasarının destekçileri ayrıca düzenlemenin geçmişteki kitlesel şiddetin hatırlanması ve gelecekte benzer olayların önlenmesi açısından önemli olduğunu belirtiyor.

Tasarı ilk olarak Dina Titus tarafından Cumhuriyetçi Gus Bilirakis, Demokrat Ted Lieu ve Cumhuriyetçi David Valadao ile birlikte sunuldu. Böylece teklif, Temsilciler Meclisi'nde iki partiden de destek alan bir girişim olarak gündeme geldi.

Gözler Kongre’de

H.R. 2585 henüz yasalaşmış değil. Mevcut kayıtlara göre teklif Temsilciler Meclisi İdare Komitesi'ne sevk edilmiş durumda. Bu nedenle tasarının metninde öngörülen eğitim programları şu aşamada yürürlükte değil.

Türk Amerikan toplumundaki kampanya ise Kongre'deki süreç devam ederken milletvekillerine doğrudan ulaşmayı hedefliyor. Kampanyayı düzenleyenler, Türk Amerikalılara temsilcilerine mektup göndererek tarih eğitiminin “dengeli, kapsamlı ve kanıta dayalı” olması yönündeki görüşlerini iletmeleri çağrısında bulunuyor.

Mektup Kampanyası Başlatıldı

Tasarıya karşı yürütülen kampanya kapsamında, Amerika’da yaşayan Türklerin Kongre üyelerine görüşlerini iletebilmeleri için hazır bir mektup da yayımlandı. Kampanyaya katılmak isteyenler, aşağıdaki bağlantı üzerinden mektuba ulaşarak imzalayıp kendi temsilcilerine gönderebiliyor.

Kampanyaya ulaşmak içinburayatıklayabilirsiniz.