ABD’de Kene Alarmı: Her Yıl 476 Bin Kişiye Teşhis!

ABD’de kene ısırıklarıyla bulaşan Lyme hastalığı giderek büyüyen bir halk sağlığı sorununa dönüşüyor. Ülkede her yıl tahminen 476 bin kişiye Lyme hastalığı teşhisi konulurken, bilim insanları artan vakalara karşı yeni aşı ve ilaç seçenekleri üzerinde çalışıyor.

Kene Mevsimi Giderek Uzuyor

Lyme hastalığı, enfekte keneler aracılığıyla bulaşan bakteriyel bir enfeksiyon olarak biliniyor. Hastalık ilk aşamada dairesel döküntü, ateş, üşüme, yorgunluk ve vücut ağrıları gibi belirtilerle ortaya çıkabiliyor.

Tedavi edilmeyen vakalarda ise ilerleyen aylarda veya yıllarda uzun süreli yorgunluk, vücut ağrıları ve sinir sistemiyle ilgili sorunlar görülebiliyor.

Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte daha ılıman geçen kışların yanı sıra orman ve geyik popülasyonlarındaki artışın da kenelerin yaşam alanlarını genişlettiğine dikkat çekiyor. Bazı bölgelerde ilkbahardan sonbahara kadar devam eden kene mevsiminin giderek uzadığı belirtiliyor.

Yeni Lyme Aşısında Umut Veren Sonuçlar

İnsanlar için şu anda lisanslı bir Lyme aşısı bulunmuyor. Ancak artan risk, bilim dünyasında yeni çalışmaların hız kazanmasına neden oldu.

En ileri aşamadaki çalışmalardan biri Pfizer ve Valneva tarafından geliştirilen aşı adayı. 9 bin 400'den fazla kişinin katıldığı Faz 3 çalışmasında dört dozluk uygulamanın Lyme hastalığını önlemede yüzde 70'in üzerinde etkili olduğu bildirildi.

Çalışmada önemli bir güvenlik sorunu tespit edilmezken, Pfizer'ın olası onay için ABD'deki düzenleyici kurumlara başvurmayı planladığı belirtildi.

Moderna da Lyme hastalığına karşı iki farklı aşı adayını Faz 2 aşamasında test ediyor. Yale Üniversitesi'ndeki araştırmacılar ise bağışıklık sisteminin kene tükürüğüne tepki vermesini amaçlayan farklı bir aşı yöntemi üzerinde çalışıyor.

Aşıya Alternatif İlaçlar da Geliştiriliyor

Araştırmalar yalnızca aşılarla sınırlı değil. Bilim insanları, kişiye hazır antikor verilerek yaklaşık dört aylık koruma sağlamayı amaçlayan TNX-4800 adlı enjeksiyon üzerinde de çalışıyor. Ürün Faz 1 klinik çalışmalarını tamamlamış durumda.

Bir diğer dikkat çeken çalışma ise TP-05 adlı hap. İlacın, insanı ısıran kenenin sinir sistemine müdahale ederek onu hızla öldürmesi ve böylece hastalık yapıcı mikroorganizmaların bulaşmasını engellemesi hedefleniyor. TP-05 için Faz 2 klinik denemeleri devam ediyor.

Şimdilik En Etkili Yöntem Korunmak

Yeni aşı ve ilaçların ne zaman kullanıma sunulacağı henüz kesinleşmiş değil. Uzmanlar bu nedenle uzun otlardan uzak durulması, doğada koruyucu giysiler kullanılması ve eve dönüldüğünde vücudun kene açısından kontrol edilmesi gerektiğini hatırlatıyor.

ABD'de her yıl yüz binlerce kişiyi etkileyen Lyme hastalığına karşı yürütülen çalışmaların başarılı olması halinde, kene kaynaklı hastalıklarla mücadelede yeni bir dönem başlayabilir.