ABD'de Kirada Oturan Türkler Dikkat!

Amerika Birleşik Devletleri'nde yeni bir hayat kuran Türklerin karşılaştığı en önemli konulardan biri konut kiralamak. Özellikle New York, New Jersey, California, Florida ve Texas gibi eyaletlerde yaşayan Türkler için kira sözleşmeleri, depozito ödemeleri ve ev sahipleriyle yaşanan anlaşmazlıklar günlük hayatın önemli bir parçasını oluşturuyor.

Ancak ABD'de kiracıların sahip olduğu haklar konusunda yaygın yanlış bilgiler bulunuyor. Bazı kiracılar, ev sahibinin mülkün sahibi olduğu gerekçesiyle istediği zaman eve girebileceğini, kirayı sınırsız artırabileceğini veya kiracıyı kısa sürede evden çıkarabileceğini düşünüyor.

Oysa ABD'de konut kiralama ilişkileri eyalet yasaları, yerel düzenlemeler ve kira sözleşmeleriyle belirleniyor. Bir eyalette yasak olan uygulama başka bir eyalette farklı koşullarla mümkün olabiliyor.

Özellikle depozito iadeleri, kira artışları, ev sahibinin eve giriş hakkı ve tahliye süreçlerinde kiracıların bilmesi gereken önemli ayrıntılar bulunuyor.

Ev Sahibi İstediği Zaman Eve Girebilir mi?

ABD'de kiracıların en çok merak ettiği sorulardan biri, ev sahibinin önceden haber vermeden eve girip giremeyeceği.

Bir konutun mülkiyetinin ev sahibine ait olması, kiracının özel yaşam alanına sınırsız erişim hakkı bulunduğu anlamına gelmiyor.

Birçok eyalette ev sahiplerinin rutin kontroller, onarımlar veya evi yeni kiracılara göstermek gibi nedenlerle eve girmeden önce makul süre içinde bildirim yapması gerekiyor. Ancak bu süreler ve giriş koşulları eyaletlere göre değişiyor.

Örneğin Florida'da onarım amacıyla eve giriş için kural olarak en az 24 saat önceden bildirim yapılması gerekiyor. Bu tür girişlerin genellikle sabah 7.30 ile akşam 8.00 arasında gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Bununla birlikte yangın, su baskını veya binanın güvenliğini tehdit eden acil durumlarda önceden bildirim şartı aranmayabiliyor.

Kiracıların da gerekli onarım ve denetimler için hukuka uygun erişim taleplerini makul olmayan biçimde engellememesi gerekiyor.

New York'ta Depozito İçin 14 Gün Kuralı

ABD'de kiracıların en sık sorun yaşadığı konulardan biri, taşınırken ödedikleri güvence bedelini, yani depozitoyu geri almak.

New York'ta konut kiralamalarında güvence bedeli genel olarak bir aylık kira tutarını aşamıyor.

Kiracı evden ayrıldığında ev sahibinin depozitoyu iade etmesi veya yasal olarak yapılabilecek kesintileri açıklaması gerekiyor.

New York'taki düzenlemelere göre, kiracının taşınmasından itibaren 14 gün içinde depozitonun kalan kısmının iade edilmesi ve varsa kesintilerin ayrıntılı olarak bildirilmesi gerekiyor.

Ev sahibi, kiracının neden olduğu olağan kullanım dışındaki hasarlar veya ödenmemiş kira gibi yasal gerekçelerle kesinti yapabiliyor. Ancak evin normal kullanımından kaynaklanan eskimeler için keyfî kesinti yapılması mümkün değil.

Yasal süre ve bildirim yükümlülüklerine uyulmaması halinde ev sahibi depozitodan kesinti yapma hakkını kaybedebiliyor. Bazı ihlallerde kiracı, depozito tutarının iki katına kadar tazminat talebinde bulunabiliyor.

Bu nedenle New York'ta kirada oturan Türklerin evden ayrılırken konutun fotoğraflarını çekmesi, anahtar teslimini belgelemesi ve depozito yazışmalarını saklaması önem taşıyor.

New Jersey'de Depozitoyu Vermeyen Ev Sahibine Dava Açılabilir

Türk toplumunun yoğun olarak yaşadığı New Jersey'de de depozitolar için özel korumalar bulunuyor.

Eyalette ev sahiplerinin güvence bedellerini belirli koşullara uygun banka hesaplarında tutması ve kiracılara bu hesaplarla ilgili bilgi vermesi gerekiyor.

Kiracının evden ayrılmasının ardından depozitonun, yasal kesintiler ve uygulanabilir faizle birlikte genel olarak 30 gün içinde iade edilmesi gerekiyor.

Ev sahibi depozitodan kesinti yapacaksa bunun gerekçelerini de belirtilen süre içinde bildirmek zorunda.

Depozitonun hukuka aykırı biçimde iade edilmemesi halinde kiracı mahkemeye başvurabiliyor. New Jersey'de mahkeme, şartların oluşması halinde kiracı lehine iade edilmesi gereken tutarın iki katına hükmedebiliyor.

Özellikle ev sahipleriyle anlaşmazlık yaşayan kiracıların banka dekontlarını, kira sözleşmelerini ve yazılı görüşmelerini saklaması büyük önem taşıyor.

California'da Ev Sahibi Kirayı İstediği Kadar Artıramıyor

Los Angeles ve çevresinde yaşayan Türkleri ilgilendiren önemli konulardan biri de kira artışlarına getirilen sınırlamalar.

California'da Kiracı Koruma Yasası kapsamına giren birçok konutta, ev sahiplerinin 12 aylık dönemde yapabileceği kira artışı sınırlandırılıyor.

Genel düzenlemeye göre artış, yüzde 5 ile yaşam maliyetindeki değişimin toplamını veya yüzde 10'u aşamıyor. Bu iki hesaplamadan daha düşük olan sınır uygulanıyor.

Ancak bu, bütün konutlarda yüzde 10 artış yapılabileceği anlamına gelmiyor. Konutun yaşı, mülkiyet yapısı, yasal istisnalar ve yerel kira kontrolü düzenlemeleri farklı sonuçlar doğurabiliyor.

Los Angeles ve bazı diğer şehirlerde eyalet genelindeki sınırlardan daha koruyucu yerel düzenlemeler de bulunuyor.

California'da depozito iadeleri için de önemli bir süre söz konusu. Ev sahiplerinin, kiracının taşınmasından itibaren genel olarak 21 gün içinde depozitoyu iade etmesi veya kesintileri ayrıntılı biçimde açıklaması gerekiyor.

Dolayısıyla California'da kirada oturan Türklerin hem eyalet yasalarını hem de yaşadıkları şehrin kira düzenlemelerini incelemesi gerekiyor.

Florida'da Depozito İçin 15 Gün Ayrıntısı

Florida'da ev kiralayan Türkleri ilgilendiren önemli düzenlemelerden biri de depozito iadeleriyle ilgili.

Eyalette ev sahibi, kiracı taşındıktan sonra depozitodan herhangi bir kesinti yapmayı düşünmüyorsa güvence bedelini genel olarak 15 gün içinde iade etmek zorunda.Ancak ev sahibi depozitodan kesinti yapacaksa kiralama ilişkisinin sona ermesinden itibaren 30 gün içinde gerekçelerini yazılı olarak bildirmesi gerekiyor.

Kiracı da kesinti bildirimini aldıktan sonra 15 gün içinde yazılı itirazda bulunabiliyor. Bu süre içinde itiraz edilmemesi, ev sahibinin belirtilen kesintiyi yapabilmesine yol açabiliyor.

Bununla birlikte kiracının sonradan dava açma hakkı tamamen ortadan kalkmıyor.Bu nedenle Florida'da yaşayan Türklerin, evden ayrıldıktan sonra eski adreslerine veya elektronik posta hesaplarına gönderilen bildirimleri takip etmesi önem taşıyor.

Texas'ta Ev Sahibi Onarım Yapmazsa Ne Olur?

Texas'ta kiracılar için dikkat çeken konulardan biri, evde sağlık ve güvenliği tehdit eden sorunların giderilmesi.

Eyalet yasalarına göre ev sahipleri, belirli şartlar altında kiracının fiziksel sağlığını veya güvenliğini önemli ölçüde etkileyen sorunları gidermekle yükümlü.

Örneğin ciddi su tesisatı arızaları, tehlikeli elektrik sorunları veya güvenliği etkileyen bazı yapısal problemler bu kapsamda değerlendirilebiliyor.

Ancak kiracının onarım talebini uygun yöntemle bildirmesi gerekiyor. Texas'ta yazılı bildirim, kira ödemelerinin güncel olması ve ev sahibine makul onarım süresi tanınması gibi şartlar önem taşıyor.

Ev sahibi gerekli onarımları yapmazsa kiracı, yasal koşulları yerine getirmek kaydıyla kira sözleşmesini sona erdirme, onarım yaptırıp belirli giderleri kiradan düşme veya mahkemeye başvurma gibi haklardan yararlanabiliyor.

Burada önemli bir uyarı da bulunuyor. Kiracının, ev sahibi onarım yapmadığı gerekçesiyle kendi kararıyla kira ödemesini durdurması hukuki sorunlara yol açabiliyor.

Texas'ta depozito iadesi için de genel olarak 30 günlük süre uygulanıyor. Kiracının yeni posta adresini ev sahibine bildirmesi, iade sürecinde önemli bir koşul oluşturuyor.

Ev Sahibi Kiracıyı İstediği Zaman Evden Çıkarabilir mi?

ABD'de kiracıların en fazla endişe duyduğu konulardan biri de tahliye.

Bir ev sahibinin kiracıdan evi boşaltmasını istemesi, kiracının derhal çıkmak zorunda olduğu anlamına gelmiyor. Tahliye süreçleri eyalet yasalarına göre değişiyor ve çoğu durumda yasal bildirimlerle mahkeme sürecinin izlenmesi gerekiyor.

New York'ta belirli konutları kapsayan Good Cause Eviction (Haklı Nedenle Tahliye) düzenlemesi, kiracılara ek korumalar sağlıyor.

Bu düzenleme kapsamında bulunan konutlarda ev sahiplerinin yalnızca kira sözleşmesinin süresi dolduğu gerekçesiyle kiracıyı tahliye etmesi veya sözleşmeyi yenilemeyi reddetmesi genellikle mümkün değil. Yasal olarak kabul edilen bir gerekçenin bulunması gerekiyor.Ödenmeyen kira, ciddi sözleşme ihlalleri veya yasada belirtilen diğer durumlar tahliye gerekçesi oluşturabiliyor.

Ancak söz konusu korumalar New York'taki bütün konutlara uygulanmıyor. Binanın özellikleri, kira düzeyi, mülkiyet yapısı ve yerel düzenlemeler sonucu değiştirebiliyor.

Texas'ta ise ev sahiplerinin belirli şartlarla geçici kilit değiştirme uygulamalarına başvurabildiği durumlar bulunuyor. Buna rağmen bu işlem kalıcı tahliyenin yerine geçmiyor ve ev sahibinin yasadaki koşullara uyması gerekiyor.

Evde Isıtma veya Sıcak Su Yoksa Kiracı Ne Yapabilir?

Özellikle New York ve New Jersey gibi kış aylarının sert geçtiği eyaletlerde ısıtma ve sıcak su sorunları kiracıların günlük yaşamını doğrudan etkiliyor.

New York'ta kiracıların güvenli, sağlıklı ve yaşanabilir bir konutta oturma hakkı bulunuyor. Ev sahiplerinin temel yaşam koşullarını sağlaması gerekiyor.

Düzenli ısıtma veya sıcak su sağlanmaması, ciddi haşere sorunları ve sağlığı tehdit eden bazı bakım eksiklikleri kiracının yaşanabilir konut hakkının ihlali anlamına gelebiliyor.New York City'de bu tür sorunlar için 311 hattına başvurularak ilgili belediye birimlerinden yardım istenebiliyor.

Ancak her bakım sorunu kiracının kira ödemeyi tek taraflı olarak durdurabileceği anlamına gelmiyor. Bu tür durumlarda yazılı kayıt oluşturulması ve gerektiğinde hukuki destek alınması önem taşıyor.

Ev Sahibinden Şikâyetçi Olan Kiracı Evden Çıkarılabilir mi?

ABD'de kiracıların çekindiği konulardan biri de ev sahibi hakkında şikâyette bulunduktan sonra misillemeyle karşılaşmak.

Bazı eyaletlerde kiracıların iyi niyetli şikâyetleri nedeniyle cezalandırılmasını engelleyen özel düzenlemeler bulunuyor.

New York'ta sağlık ve güvenlik sorunları veya konutun yaşanabilirliğiyle ilgili iyi niyetli şikâyetler nedeniyle kiracılara karşı misilleme yapılması yasak.

Belirli koşullarda şikâyetten sonraki bir yıl içinde başlatılan tahliye girişimleri veya kira ilişkisindeki önemli olumsuz değişiklikler, misilleme iddiasının değerlendirilmesinde etkili olabiliyor.

Texas'ta da gerekli onarımlar konusunda iyi niyetle şikâyette bulunan kiracılara karşı belirli misilleme uygulamalarını yasaklayan ve genel olarak altı aylık koruma dönemi öngören düzenlemeler bulunuyor.

Bununla birlikte bu korumalar, kiracının kira ödeme ve sözleşmeye uyma yükümlülüklerini ortadan kaldırmıyor.

ABD'de Kiracıların En Sık Yaptığı Hatalar

ABD'de ev kiralayan kişilerin haklarını koruyabilmesi için yalnızca yasaları bilmesi değil, yaşanan sorunları doğru şekilde belgelemesi de önem taşıyor.

En sık karşılaşılan hatalardan biri, kira sözleşmesini ayrıntılı biçimde okumadan imzalamak. Bazı sözleşmelerde taşınmadan önce bildirim yapılması, ortak alanların kullanımı, evcil hayvanlar ve bakım sorumluluklarıyla ilgili özel hükümler bulunabiliyor.

Bir diğer önemli konu ise evin teslim alındığı durumun belgelenmemesi. Kiracı taşınırken mevcut hasarların fotoğrafını çekmezse, evden ayrıldığında depozito kesintileri konusunda anlaşmazlık yaşayabiliyor.

Ev sahibiyle yalnızca sözlü görüşme yapılması da sorun oluşturabiliyor. Özellikle onarım talepleri, kira artışları, depozito kesintileri ve tahliye bildirimleri konusunda yazılı kayıt tutulması önem taşıyor.

Ayrıca ev sahibinin hukuka aykırı davrandığını düşünen kiracıların, yasal prosedürleri öğrenmeden kira ödemesini durdurması veya sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi yeni hukuki sorunlara neden olabiliyor.

ABD'deki Türkler Haklarını Öğrenmek İçin Nereye Başvurabilir?

Kiracı hakları konusunda sorun yaşayan kişiler, bulundukları eyaletin tüketici koruma kurumlarından, konut birimlerinden ve adli yardım kuruluşlarından bilgi alabiliyor.

New York'ta Başsavcılık Ofisi ve New York City'nin ilgili konut kurumları, New Jersey'de mahkemelerin kiracı bilgilendirme hizmetleri, California'da yerel kiracı koruma birimleri ve Texas'ta Başsavcılık Ofisi bu alanda başvurulabilecek kurumlar arasında yer alıyor.

Geliri belirli sınırların altında bulunan kişiler için ücretsiz veya düşük maliyetli hukuki yardım imkânları da bulunabiliyor.

Özellikle tahliye bildirimi alan veya depozitosunu geri alamayan kiracıların, eyaletlerine uygun hukuki destek alması önem taşıyor.

ABD'de Kiracı Olmak Haklarınızdan Vazgeçmek Anlamına Gelmiyor

ABD'de ev kiralayan Türkler için en önemli ayrıntı, konutun ev sahibine ait olmasının kiracının yasal haklarını ortadan kaldırmaması.

Ev sahibinin eve girişinden depozitonun iadesine, kira artışlarından tahliye süreçlerine kadar birçok konuda yasal sınırlamalar bulunuyor. Ancak bu korumalar eyaletlere, şehirlere ve kiralanan konutun özelliklerine göre değişebiliyor.

New York'ta 14 gün, New Jersey ve Texas'ta genel olarak 30 gün, California'da 21 gün ve Florida'da kesinti yapılmayan depozitolar için 15 gün olarak öne çıkan iade süreleri bile eyaletler arasındaki farklılıkları ortaya koyuyor.

ABDPost'un bu haftaki özel haber dosyasında öne çıkan en önemli mesaj ise şu: ABD'de ev sahibi her istediğini yapamıyor. Kiracılar da haklarını koruyabilmek için yaşadıkları eyaletin kurallarını bilmek, kira sözleşmelerini dikkatle incelemek ve olası anlaşmazlıklarda yazılı kanıtlarını saklamak zorunda.