ABD'de Sınır Dışı Davalarında Yeni Dönem!

ABD’de göçmenlik politikalarına ilişkin hukuki mücadelede yeni bir gelişme yaşandı. Yüksek Mahkeme, Texas eyaleti ile ABD Adalet Bakanlığı (DOJ) arasında varılan hukuki uzlaşmanın yürürlükte kalmasına izin verdi. Böylece Biden yönetimi döneminde uygulamaya konulan ve göçmenlik hâkimlerine belirli koşullarda sınır dışı işlemlerini idari olarak durdurma yetkisi veren düzenlemeyi engelleyen mahkeme kararı geçerliliğini korudu.

Söz konusu düzenleme, göçmenlik hâkimlerinin yargılamanın verimliliğini artırmak veya göçmenlerin hukuki süreçteki haklarını korumak amacıyla bazı sınır dışı davalarını süresiz olarak idari açıdan kapatabilmesine olanak tanıyordu.

Ancak Texas eyaletinin açtığı dava sonucunda federal mahkeme, düzenlemeyi hukuka aykırı bularak ülke genelinde uygulanmasını kalıcı olarak engellemişti.

Texas ve Adalet Bakanlığı Aynı Tarafta Yer Aldı

Dava sürecinin en dikkat çekici yönlerinden biri, normal şartlarda karşı taraflarda bulunması beklenen Texas eyaleti ile federal hükümetin aynı hukuki pozisyonu benimsemesi oldu.

ABD Adalet Bakanlığı, Biden döneminde çıkarılan düzenlemeyi mahkemede savunmayacağını açıkladı. Ardından Texas yönetimi düzenlemeye karşı dava açtı.

Federal hükümet ise Texas ile ortak başvuruda bulunarak mahkemeden Texas lehine karar vermesini istedi.

Texas’taki federal yargıç, düzenlemenin hukuki dayanağı bulunmadığı sonucuna vararak uygulamayı kalıcı olarak durdurdu. Mahkeme ayrıca davaya müdahil olmak isteyen yerel yönetimlerin taleplerini de reddetti.

Üç Şehir ve Bir Kuruluş Yüksek Mahkemeye Başvurdu

Aralarında Baltimore kentinin de bulunduğu üç şehir ile kâr amacı gütmeyen bir kuruluş, federal mahkemenin kararına karşı Yüksek Mahkemeye başvurdu.

Başvuru sahipleri, düzenlemenin ülke genelinde durdurulmasının hukuka aykırı olduğunu savundu. Ayrıca federal yönetimin mevcut bir düzenlemeyi kaldırırken kamuoyuna bildirimde bulunulmasını ve görüş alınmasını gerektiren yasal süreci dolanmış olabileceğini ileri sürdü.

Yerel yönetimler, göçmenlerin sınır dışı edilmesinin şehirlerin ekonomik yapısını da etkileyebileceğini belirterek vergi gelirlerinde kayıp yaşanabileceğine dikkat çekti.

Başvuruda, Texas ile federal hükümetin aynı yönde hareket etmesinin dava sürecine ilişkin ciddi soru işaretleri yarattığı da öne sürüldü.

Kent yönetimleri ayrıca ABD Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası'nın göçmenlik hâkimlerine davaları idari olarak kapatma yetkisi verdiğini savundu.

Yüksek Mahkeme Talebi Reddetti

Başvuruyu değerlendiren Yüksek Mahkeme Yargıcı Samuel Alito, konuyu mahkemenin tüm üyelerinin değerlendirmesine sundu.

Yüksek Mahkeme, 27 Ekim Salı günü başvuruyu reddetti. Karara ilişkin herhangi bir yargıcın ayrı görüşü veya gerekçeli açıklaması yayımlanmadı.

Böylece alt mahkemenin Biden dönemindeki düzenlemeyi engelleyen kararı yürürlükte kaldı.

Ancak Yüksek Mahkemenin bu kararı, düzenlemenin hukuka uygunluğu konusunda esasa ilişkin nihai bir hüküm verdiği anlamına gelmiyor. Mahkeme, temyiz süreci devam ederken alt mahkeme kararının geçici olarak durdurulması talebini kabul etmedi.

Daha Önce Kapatılan Göçmenlik Dosyaları Yeniden Açılacak mı?

Kararın ardından en fazla merak edilen konulardan biri, geçmişte idari olarak kapatılan sınır dışı davalarının yeniden gündeme gelip gelmeyeceği oldu.

Başvuruyu yapan şehir yönetimleri, düzenlemenin kaldırılmasının daha önce kapatılmış dosyaların yeniden açılmasına yol açabileceğini savundu.

Ancak ABD Adalet Bakanlığı, Yüksek Mahkemeye sunduğu görüşte buna karşı çıktı.

Bakanlık, başvuru sahiplerinin yeniden açılmış herhangi bir somut dosya örneği göstermediğini belirtti. Ayrıca mevcut hukuki düzenlemenin yalnızca yeni davaların idari olarak kapatılmasına ilişkin olduğunu ifade etti.

Bu açıklama, kararın daha önce kapatılmış tüm göçmenlik dosyalarının otomatik olarak yeniden açılması anlamına gelmediğini ortaya koyuyor.

Göçmenler İçin Ne Anlama Geliyor?

Yüksek Mahkemenin kararı, ABD'de sınır dışı süreci devam eden göçmenler açısından önemli sonuçlar doğurabilecek nitelikte.

Biden dönemindeki düzenleme, göçmenlik hâkimlerine bazı davaları idari olarak kapatarak aktif yargılama takviminden çıkarma imkânı sağlıyordu. Bu yöntem, özellikle başka göçmenlik başvurularının sonuçlanmasını bekleyen kişiler açısından önem taşıyabiliyordu.

Mahkeme kararıyla birlikte göçmenlik hâkimlerinin, Biden döneminde getirilen söz konusu düzenlemeye dayanarak yeni sınır dışı davalarını idari olarak kapatma yetkisi engellenmiş oldu. Diğer hukuki yollar ise kararın kapsamı dışında kalıyor.

Bununla birlikte karar, tüm sınır dışı davalarının derhal sonuçlandırılacağı veya göçmenlerin otomatik olarak sınır dışı edileceği anlamına gelmiyor. Her dosyanın hukuki koşulları ve başvurulabilecek diğer yasal yollar ayrı ayrı değerlendirilmeye devam edecek.

Hukuki Mücadele Henüz Sona Ermedi

Düzenlemeye karşı yürütülen hukuki süreç tamamen sonuçlanmış değil.

Başvuru sahipleri, temyiz mahkemesi davayı değerlendirene kadar federal mahkemenin kararının askıya alınmasını istemişti. Ancak temyiz mahkemesi de eylül ayında benzer bir durdurma talebini reddetmişti.

Texas yönetimi ise Yüksek Mahkemeye sunduğu savunmada, düzenlemenin yeniden yürürlüğe girmesinin eyalet açısından mali ve idari zararlara yol açabileceğini ileri sürdü.

Son kararla birlikte Biden döneminde göçmenlik hâkimlerine tanınan idari kapatma yetkisini düzenleyen kural üzerindeki engel devam ederken, gözler temyiz mahkemesinde süren hukuki mücadeleye çevrildi.