Dünyanın en fakir ülkelerinden Malavi'de nakit deneyi: 230 bin kişiye 700 dolar dağıtıldı

Dünyanın en yoksul ülkeleri arasında yer alan Malavi’de yoksullukla mücadele için dikkat çekici bir yöntem test edildi. Yardımların nasıl harcanacağına ilişkin herhangi bir zorunluluk getirilmeden, binlerce kişiye doğrudan nakit ödeme yapıldı.

GiveDirectly tarafından hayata geçirilen programın toplam finansmanı 198 milyon dolara ulaştı. Proje kapsamında ülkenin iki bölgesinde yaşayan yaklaşık 230 bin yetişkine kişi başına 700 dolar verildi.

Verilen Para Ekonomiyi Hareketlendirdi

Oxford Üniversitesi ekonomi profesörü Dennis Egger tarafından incelenen araştırmalara göre, programın ekonomik etkisi beklentilerin üzerinde oldu.

Araştırma sonuçları, verilen her 1 doların takip eden 30 ay içerisinde 2,50 dolarlık ekonomik faaliyet oluşturduğunu ortaya koydu. Böylece doğrudan nakit yardımın insanların parayı verimsiz biçimde harcayacağı yönündeki geleneksel yaklaşım da yeniden tartışmaya açıldı.

Katılımcıların parayı istedikleri şekilde kullanabilmesi, farklı alanlarda yeni ekonomik faaliyetlerin ortaya çıkmasını sağladı.

Kimi Sinema Açtı, Kimi Dikiş Makinesi Aldı

19 yaşındaki Yonas Fote, aldığı parayı bir köy sineması kurmak için kullandı. Toprak zemine sahip küçük bir odada televizyon ve ses sistemiyle Nijerya filmleri gösteren Fote, izleyicilerden yaklaşık 12 sent ücret alıyor.

Terzi William Mwacho ise 500 bin kwacha harcayarak elektrikli dikiş makinesi satın aldı. Yeni makinenin siparişleri daha hızlı tamamlamasına yardımcı olduğunu belirten Mwacho, bunun gelirinin artmasını sağladığını ifade etti.

Bazı katılımcılar evlerini yenilerken, bazıları keçi satın aldı. Başka bazı yararlanıcılar ise yolculuk yapan kişilere hizmet vermek amacıyla küçük konaklama işletmeleri kurmaya başladı.

Her 1 Doların Yüzde 83'ü İhtiyaç Sahibine Gidiyor

GiveDirectly'nin verilerine göre bağışlanan her 1 doların 83 senti doğrudan programdan yararlanan kişilere ulaşıyor.

Bu durum, yüksek personel ve lojistik giderleri bulunan geleneksel yardım yöntemlerine kıyasla doğrudan nakit transferlerinin daha verimli bir model olabileceği görüşünü destekliyor.

Araştırmalarda ayrıca program kapsamında fiyatların yalnızca sınırlı ölçüde yükseldiği ve çocuk ölümlerinde düşüş görüldüğü belirtildi. Hamile kadınların sağlık merkezlerine ulaşım masraflarını karşılayabilmesi ve doğumdan önceki haftalarda çalışmayı bırakabilmesi de programın olumlu sonuçları arasında yer aldı.

Malavi'deki Yoksulluk Sorunu Sürüyor

Malavi'nin yardım programının sonuçları, ülkenin uzun süredir devam eden yoksulluk sorunuyla birlikte değerlendiriliyor.

Malavi, 2023'e kadar geçen yaklaşık 20 yıllık dönemde 20 milyar dolara yakın uluslararası yardım almasına rağmen yoksullukla mücadelede beklenen ilerlemeyi sağlayamadı.

Yaklaşık 21 milyon kişinin yaşadığı ülkede nüfusun yarısından fazlasının yoksulluk sınırının altında bulunduğu belirtiliyor.

2008 yılında Harvard ve MIT mezunları tarafından kurulan GiveDirectly ise farklı ülkelerde doğrudan nakit transferi modelini uyguluyor. Malavi'deki programın finansmanında Canva'nın kurucu ortakları da önemli rol üstlendi. Başlangıçta daha küçük katkılar sağlayan ortaklar, daha sonra 50 milyon dolar taahhütte bulundu ve üç yıl daha devam edecek finansman için 100 milyon dolarlık ek kaynak sağladı.

Malavi'deki deneysel programın sonuçları, yoksullukla mücadelede yardımın yalnızca mal veya hizmet şeklinde verilmesi yerine, insanların kendi ihtiyaçlarına göre kullanabileceği doğrudan nakit desteğinin de güçlü bir alternatif olabileceğini ortaya koydu.