Japonya’da deprem alarmında büyük hata! 6,9’luk sarsıntı 9,9 diye duyuruldu

Rusya’nın Kamçatka Yarımadası’nın güneyindeki Ozernovski köyü yakınlarında cuma sabahı 6,9 büyüklüğünde deprem meydana geldi. The Japan Times gazetesinin haberine göre sarsıntı, Japonya’nın Hakodate kentinde de hissedildi.

Depremin ardından Japonya Meteoroloji Ajansı’nın erken uyarı sisteminde hata yaşandı. Depremin büyüklüğü yanlışlıkla 9,9 olarak duyuruldu. Hatalı uyarı birkaç dakika sonra geri çekilse de açıklama halk arasında paniğe yol açtı.

Depremin gerçekten 9,9 büyüklüğünde olması durumunda, 1960 yılında Şili’de meydana gelen ve bugüne kadar aletlerle ölçülen en büyük deprem olarak kayıtlara geçen 9,5 büyüklüğündeki Valdivia depremi geride bırakılmış olacaktı.

Dünyanın En Büyük Depremleri Hangileri?

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) verilerine göre, şimdiye kadar kaydedilen en güçlü depremler arasında şu sarsıntılar bulunuyor:

Şili – 1960:9,5 büyüklüğündeki Valdivia depremi, ölçülen en büyük deprem olarak kayıtlara geçti. Felakette 1.655 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 2 milyon kişi evsiz kaldı.

Alaska – 1964: Yaklaşık beş dakika süren 9,2 büyüklüğündeki depremde 130 kişi yaşamını yitirdi.

Sumatra – 2004:9,1 büyüklüğündeki deprem, Hint Okyanusu’nda büyük bir tsunamiye neden oldu. Felakette 250 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

Japonya – 2011: 9,1 büyüklüğündeki Tohoku depremi, büyük bir tsunamiyi tetikledi ve Fukuşima nükleer felaketine yol açtı.

Kamçatka – 1952: 9,0 büyüklüğündeki deprem, Hawaii’ye kadar ulaşan ve bazı bölgelerde yaklaşık 9 metreye ulaşan tsunami dalgalarına neden oldu.

9,9 Büyüklüğünde Bir Deprem Nasıl Bir Yıkıma Yol Açardı?

Depremin büyüklüğü, kırılan fayın boyutuyla ve açığa çıkan enerjiyle yakından ilişkili. Fayın kırılan alanı genişledikçe daha büyük depremler meydana gelebiliyor.

9,9 büyüklüğünde bir deprem, şimdiye kadar kaydedilen en büyük sarsıntılardan çok daha fazla enerji açığa çıkarırdı. Büyüklük ölçeği logaritmik olduğu için böyle bir deprem, 6,9 büyüklüğündeki bir sarsıntıdan yaklaşık 32 bin kat daha fazla enerji açığa çıkarabilirdi.

Bu ölçekte bir depremin meydana gelmesi için binlerce kilometre boyunca uzanan devasa bir fayın kırılması gerekebilirdi. Böyle bir senaryoda sarsıntının birkaç dakika boyunca sürmesi ve özellikle merkez üssüne yakın bölgelerde son derece ağır yıkım yaşanması mümkün olabilirdi.

Deniz tabanında meydana gelebilecek büyük yer değiştirmeler, yıkıcı tsunamileri tetikleyebilirdi. Kıyı bölgelerinde kalıcı yükselme veya çökme gibi coğrafi değişiklikler de görülebilirdi.

Dünya’nın Dönüşünü Bile Etkileyebilir Mi?

Çok büyük depremler, Dünya üzerindeki kütle dağılımını değiştirerek gezegenin dönüşünde son derece küçük farklılıklara yol açabilir. Bu değişiklikler mikrosaniyeler düzeyinde ölçülebilecek kadar küçük olabilir.

USGS’ye göre deprem büyüklüğü ölçeğinin matematiksel olarak sabit bir üst sınırı bulunmuyor. Ancak Dünya’nın fiziksel boyutu ve tektonik yapısı, meydana gelebilecek depremlerin büyüklüğünü sınırlıyor. Örneğin 12 büyüklüğünde bir deprem için Dünya’nın kendisinden daha büyük bir fayın kırılması gerekirdi.

Japonya’da yaşanan olayda ise paniğe neden olan 9,9 değeri gerçek depremin büyüklüğünü değil, erken uyarı sistemindeki hatayı yansıtıyordu.