Okyanusa milyonlarca eski lastik döktüler: 54 yıldır temizlenemiyor

Atıkların yeniden değerlendirilmesi ve deniz canlılarına yeni yaşam alanları kazandırılması amacıyla başlatılan bir proje, yıllar içinde büyük bir çevre sorununa dönüştü.

1972 yılında Florida'nın Fort Lauderdale kıyılarında balıkçılar ve gönüllüler, okyanusta yapay bir resif oluşturmak için yaklaşık 2 milyon eski otomobil lastiğini denize bıraktı. Osborne Resifi adı verilen projeyle hem atık lastiklerin değerlendirilmesi hem de balıkların barınabileceği yeni alanlar oluşturulması hedeflendi.

Ancak planlanan yapay resif, zamanla kontrol edilemeyen bir atık yığınına dönüştü. Lastikleri bir arada tutan bağlantıların parçalanmasıyla lastikler deniz tabanına yayıldı ve doğal mercan resiflerine zarar vermeye başladı.

Yapay Resif Projesi Mercanlara Zarar Verdi

Deniz suyunun aşındırıcı etkisi, lastikleri bir arada tutmak için kullanılan metal bağlantıları zamanla zayıflattı. Plastik tutucuların da işlevini yitirmesiyle lastikler sabit duramaz hale geldi.

Fırtınalar ve güçlü deniz akıntıları, lastikleri deniz tabanında sürükleyerek doğal mercan resiflerine taşıdı. Hareket eden lastiklerin mercanlara çarpması, bölgedeki ekosisteme ciddi zarar verdi.

54 Yıldır Deniz Tabanından Çıkarılıyor

Projenin yol açtığı çevresel zararın boyutlarını belirlemek amacıyla 2006 yılında incelemeler gerçekleştirildi. Bir yıl sonra ise denizdeki lastiklerin çıkarılması için kapsamlı çalışmalar başlatıldı. Operasyonlara askeri dalgıçlar da destek verdi.

Florida Çevre Koruma Dairesinin verilerine göre, 31 Aralık 2025 itibarıyla incelenen bölgeden toplam 535 bin 676 lastik çıkarıldı.

Çalışmalarda dalgıçlar deniz tabanındaki lastikleri bir araya getiriyor. Ardından tekneler yardımıyla yüzeye taşınan lastikler bölgeden uzaklaştırılıyor.

Temizlik Ve Onarımın Faturası 137 Milyon Dolar

2019 ve 2024 yıllarında gerçekleştirilen araştırmalarda, incelenen alanlarda yaklaşık 521 bin lastiğin hala görülebildiği tahmin edildi.

Florida eyaletinin hesaplamalarına göre, tespit edilen lastiklerin denizden çıkarılması ve zarar gören doğal resiflerin onarılması için gereken toplam bütçe yaklaşık 137 milyon dolara ulaşabilir.

Balıklara yaşam alanı oluşturmak amacıyla başlatılan proje, aradan geçen 54 yılın ardından milyonlarca dolarlık temizlik ve onarım çalışması gerektiren bir çevre sorununa dönüşmüş durumda.