Trump, Danimarka ve Grönland’dan tarihi anlaşma: Arktik güvenlikte yeni dönem

ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, New York’ta düzenlenen törenle Grönland’ın güvenliğine ilişkin üçlü anlaşmaya imza attı. Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında imzalanan anlaşma, ABD’nin Grönland’daki askeri erişimini ve güvenlik işbirliğini genişletiyor.

Trump, törende yaptığı konuşmada anlaşmanın ABD, Danimarka ve Grönland açısından önemine dikkat çekerek Frederiksen ve Nielsen’e teşekkür etti. Trump, üç taraf arasında“çok sıkı bir işbirliği”kurulacağını söyledi.

ABD Başkanı, daha önce birçok Amerikan başkanının Grönland konusunu gündeme getirdiğini ancak somut adımın kendi döneminde atıldığını savundu. Trump, anlaşmanın Avrupa, ABD, Danimarka ve Grönland açısından önemli bir gelişme olduğunu ifade etti.

Frederıksen: NATO ve Avrupa İçin Önemli

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise ülkesinin ABD’nin güvenilir bir müttefiki olduğunu vurguladı.

Frederiksen, anlaşmanın Arktik ve Kuzey Atlantik'teki ortak savunma ve güvenliği güçlendirdiğini belirterek bunun NATO ve Avrupa açısından da önem taşıdığını söyledi. Danimarka hükümeti, anlaşmanın aynı zamanda Danimarka Krallığı’nın egemenliğine ve Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkına saygı gösterdiğini açıkladı.

Anlaşma, 1951 tarihli ABD-Danimarka Grönland Savunma Anlaşması'nı değiştirip tamamlıyor. Metin, ABD'nin Grönland'daki savunma alanlarına erişimini genişletirken, Arktik ve Kuzey Atlantik'in savunulması amacıyla askeri faaliyetlerin yürütülmesine yönelik düzenlemeler getiriyor.

Grönland: ABD'nin Müttefikiyiz

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de anlaşmanın adanın güvenlik işbirliğini güçlendirdiğini belirtti.

Nielsen, Grönland’ın ABD ile güvenlik alanındaki işbirliğini sürdürdüğünü ve Batı ittifakının bir parçası olduğunu ifade etti. Grönland Başbakanı ayrıca anlaşmanın Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkını tanıdığını vurguladı.

Anlaşma kapsamında NATO üyesi olmayan devletlerin, tarafların ayrıca onayı olmadıkça Grönland’da askeri tesis kurmasına veya sürekli askeri varlık bulundurmasına izin verilmiyor. NATO üyesi olmayan ülkelerden gelen bazı yatırımlar da ulusal güvenlik ve kamu düzeni açısından kısıtlamalara tabi tutuluyor.

ABD'nin Grönland'daki Askeri Erişimi Genişliyor

Anlaşma, ABD'ye Grönland'daki savunma alanlarına kara, hava ve deniz yoluyla erişim ve hareket imkanı sağlıyor. Metinde ayrıca ABD'nin kıta savunması ve NATO bölgesinin güvenliği kapsamında gerekli gördüğü askeri faaliyetleri gerçekleştirebilmesine yönelik hükümler yer alıyor.

Trump'ın Grönland'ın ABD tarafından kontrol edilmesi yönündeki önceki açıklamalarının ardından imzalanan anlaşma, Washington ile Kopenhag ve Nuuk arasında aylar süren gerilimin ardından geldi. Ancak anlaşma, Grönland'ın ABD'ye devredilmesini öngörmüyor; Danimarka ve Grönland yönetimleri metnin egemenlik ve kendi kaderini tayin hakkına saygı gösterdiğini belirtiyor.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi ise taraf ülkelerde gerekli ulusal parlamenter süreçlerin tamamlanmasına bağlı olacak.