ABD’de Yayılan Salgın 19 Bin Kişiyi Vurdu: Sebebi Hâlâ Bilinmiyor

ABD’de aylardır devam eden ve ülke tarihinin bilinen en büyük Cyclospora salgını olarak kayıtlara geçen gıda kaynaklı sağlık krizinde sona yaklaşılıyor. Federal yetkililerin, 19 bin 500’den fazla doğrulanmış vakanın görüldüğü salgının sona erdiğini açıklamaya hazırlandığı bildirildi. Ancak binlerce vakanın kaynağı hâlâ gizemini koruyor.

19 Bin 500’den Fazla Vaka

1 Mayıs'tan bu yana ABD genelinde 19 bin 500'den fazla laboratuvar tarafından doğrulanmış Cyclospora enfeksiyonu bildirildi. Sağlık yetkilileri ise test yaptırmayan veya sağlık kuruluşlarına başvurmayan kişiler nedeniyle gerçek vaka sayısının çok daha yüksek olabileceğini değerlendiriyor.

Salgınla bağlantılı olarak Michigan'da en az iki kişinin hayatını kaybettiği, ülke genelinde yüzlerce kişinin ise hastaneye kaldırıldığı belirtildi. 2026'dan önce ABD'de kaydedilen en kötü Cyclospora sezonu 2019'da yaşanmış ve yaklaşık 4 bin 700 vaka tespit edilmişti.

Şüpheler Parçalanmış Marula Yöneldi

Araştırmalar ilerledikçe vakaların önemli bir bölümü Taylor Farms de Mexico tarafından işlenen parçalanmış iceberg marulla ilişkilendirildi. CDC verilerine göre bu ürünlerle bağlantılı salgın kümesinde 20 eyalette 11 bin 458 kişi hastalandı ve Michigan'daki iki ölüm de bu kümeyle ilişkilendirildi.

Soruşturmanın ilk dönemlerinde hastalanan çok sayıda kişinin Taco Bell restoranlarında yemek yediğini bildirmesi, araştırmacıların olası kaynağı daraltmasına yardımcı oldu. Ürünlerin geniş çaplı restoran ve gıda tedarik zincirlerinde kullanılması ise salgının yayılmasında önemli bir faktör olarak öne çıktı.

Ancak Kesin Kaynak Bulunamadı

Salgının en dikkat çekici noktalarından biri ise araştırmaların hâlâ kesin bir sonuca ulaşamamış olması. Epidemiyolojik veriler ve ürünlerin tedarik zincirinin geriye doğru izlenmesi marulu güçlü biçimde işaret etse de bilim insanları Cyclospora pozitif çıkan bir marul örneği tespit edemedi.

Üstelik federal sağlık kurumları, marulla bağlantısı bulunmayan binlerce başka vakayı da araştırdı. Bu vakaların önemli bölümünde kesin bulaş kaynağı belirlenemedi. Uzmanlara göre bazı vakaların kaynağı hiçbir zaman öğrenilemeyebilir.

Cyclospora Nedir?

Cyclospora, kirlenmiş gıda veya su yoluyla insanlara bulaşabilen mikroskobik bir parazit. "Cyclosporiasis" adı verilen bağırsak hastalığına neden olan parazit; şiddetli ishal, mide krampları, mide bulantısı ve yorgunluk gibi belirtilere yol açabiliyor.

ABD'deki geçmiş salgınlar marul ve diğer yapraklı sebzelerin yanı sıra kişniş ve çeşitli meyveler gibi taze ürünlerle ilişkilendirildi. Parazitin ürünlerden yalnızca yıkamayla tamamen uzaklaştırılması da zor olabiliyor. Isı paraziti etkisiz hale getirebilse de salgınlarla ilişkilendirilen birçok taze ürün çiğ tüketiliyor.

Marul Yemek Şu Anda Güvenli Mi?

Sağlık yetkililerine göre tüketicilerin şu aşamada maruldan tamamen uzak durmasına gerek yok. Salgınla ilişkilendirilen geri çağrılmış ürünlerin son tüketim tarihleri geçti ve söz konusu ürünlerin artık mağaza veya restoranlarda bulunmaması gerekiyor.

Bununla birlikte uzmanlar, meyve ve sebzelerin yıkanmasının kir ve bazı bakterileri azaltabileceğini ancak Cyclospora'nın tamamen ortadan kaldırılmasını garanti etmediğini belirtiyor. Pişirilerek tüketilen sebzelerde ise ısının birçok patojeni etkisiz hale getirmesi nedeniyle risk daha düşük kabul ediliyor.

Salgın Bitebilir, Sorular Kalacak

Federal kurumların aylar süren çalışmaları kapsamında ürün sevkiyatları incelendi, hastalarla görüşmeler yapıldı ve ABD ile Meksika'daki tesisler denetlendi. Bulgular, en büyük vaka kümesi ile parçalanmış iceberg marul arasında güçlü bir bağlantı ortaya koysa da salgının bütün bilinmeyenleri çözülemedi.

Yeni vaka sayılarındaki düşüşün ardından salgının resmen sona erdiğinin ilan edilmesi bekleniyor. Ancak bu karar, sağlık krizinin tüm gizemlerinin çözüldüğü anlamına gelmeyecek. Çünkü bazı vakalar, kirlenmiş gıda piyasadan kaldırıldıktan haftalar sonra bile belirtilerin geç ortaya çıkması ve raporlama süreçleri nedeniyle kayıtlara girebiliyor.