Çin’in sel baskınlarına karşı yeni yöntemi: Şehirleri süngere dönüştürüyorlar

Çin’de şiddetli yağışların yol açtığı sel ve su baskınlarını azaltmak amacıyla geliştirilen “sünger şehir” modeli, kent planlamasında yeni bir yaklaşım sunuyor. Yağmur suyunu hızla kanalizasyona aktarmak yerine toprağa emdiren ve doğal alanlarda depolayan sistem; geçirgen yollar, yeşil çatılar, yağmur bahçeleri ve yapay göletlerle uygulanıyor. Ancak uzmanlar, yöntemin aşırı yağışlarda tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekiyor.

Şehirler Yağmur Suyunu Emiyor

Geleneksel kent altyapısında yağmur suyu, beton yüzeylerden akarak kanalizasyon ve drenaj sistemlerine ulaşıyor. Yoğun yağışlarda bu sistemlerin kapasitesi aşıldığında ise cadde ve sokaklarda su baskınları meydana gelebiliyor.

Sünger şehir modelinde farklı bir yöntem izleniyor. Yağmur suyunun düştüğü yerde tutulması, toprağa sızdırılması ve ihtiyaç duyulduğunda yeniden kullanılmak üzere depolanması amaçlanıyor.

Bu kapsamda su geçirgenliğine sahip yol kaplamaları, yeşil çatılar, yağmur bahçeleri ve küçük göletler gibi uygulamalardan yararlanılıyor. Böylece yağmur suyunun doğrudan kanalizasyona ulaşması yavaşlatılarak altyapı üzerindeki yükün azaltılması hedefleniyor.

Beton Kanalların Yerini Doğal Alanlar Alıyor

Sünger şehir yaklaşımında yalnızca yollar ve binalar değil, kentsel yeşil alanlar da önemli bir rol oynuyor. Beton kanalların yanı sıra bitkilerle çevrili su yolları, sulak alanlar ve yeşil koridorlar oluşturuluyor.

Bu alanlar, yağmur suyunun akış hızını düşürerek suyun kontrollü biçimde ilerlemesine yardımcı oluyor. Bitkiler ve toprak da sudaki bazı kirleticilerin tutulmasına katkı sağlayabiliyor.

Uygulamalar aynı zamanda kentlerdeki yeşil alan miktarını artırarak doğal yaşamı destekliyor ve yağmur suyunun daha verimli kullanılmasına imkân tanıyor.

Taşkın Riski Bulunan Alanlarda Yapılaşma Sınırlandırılıyor

Modelin temel unsurlarından biri de suyun doğal akış yollarını korumak. Çinli peyzaj mimarı Kongjian Yu’nun öncülük ettiği yaklaşım, nehirlerin taşkın alanlarının ve suyun biriktiği alçak bölgelerin yalnızca yapılaşma alanı olarak görülmemesi gerektiğini savunuyor.

Bu bölgelerin doğal su depolama alanları olarak korunması, şiddetli yağışlarda fazla suyun yerleşim yerlerine ulaşma riskini azaltabiliyor.

Böylece şehirlerin yağmur suyunu yalnızca uzaklaştıran değil, aynı zamanda tutan ve yöneten bir altyapıya kavuşması hedefleniyor.

Aşırı Yağışlarda Sistem Yetersiz Kalabiliyor

Sünger şehir uygulamaları su baskınlarını azaltma potansiyeli taşısa da her ölçekteki yağışa karşı kesin koruma sağlamıyor.

Çin’in Zhengzhou kentinde 2021 yılında yaşanan sel felaketi, aşırı hava olaylarının kentsel altyapı üzerindeki etkisini ortaya koydu. Kentte bazı bölgelerde bir saat içinde 200 milimetreden fazla yağış kaydedildi.

Bu ölçekteki yağışlar, suyu emen ve depolayan sistemlerin kapasitesini aşabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, sünger şehir uygulamalarının geleneksel drenaj altyapısı, taşkın kontrol sistemleri ve erken uyarı mekanizmalarıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguluyor.

Sünger şehir modeli, iklim değişikliğiyle birlikte daha sık gündeme gelen aşırı yağışlara karşı kentleri daha dirençli hale getirmeyi amaçlıyor. Ancak etkili sonuç alınabilmesi için doğru şehir planlaması, düzenli bakım ve kapsamlı altyapı yatırımları da önem taşıyor.