Gizliliği kaldırılan CIA belgeleri şaşırttı: Havayı değiştirmeye çalışmışlar

ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın (CIA) kamuya açılan arşivlerinde, hava modifikasyonu konusunda geçmiş yıllara ait çok sayıda çalışma bulunuyor. Belgelerde, atmosferdeki bulutların çeşitli yöntemlerle değiştirilmesine ilişkin araştırmaların askeri ve sivil kullanım ihtimalleriyle birlikte ele alındığı görülüyor.

Yağışı Artırma ve Doluyu Bastırma Araştırıldı

CIA arşivlerinde yer alan bir belgede hava modifikasyonu programının başlıkları arasında“yağış artırma”, “bulut ve sis dağıtma”, “şiddetli fırtınaların değiştirilmesi” ve “dolu bastırma”bulunuyor.

Başka bir CIA belgesinde ise yapay tohumlama yoluyla dolu oluşumunun azaltılmasına yönelik araştırmalardan söz ediliyor. Çalışmalarda, bulutlara belirli maddelerin verilmesiyle buz kristallerinin oluşum süreçlerinin etkilenmesi ve dolu tanelerinin büyümesinin engellenmesi ihtimali incelenmiş.

Sis ve Bulutların Dağıtılması da İncelendi

Belgelerde özellikle aşırı soğumuş sislerin dağıtılması üzerine çalışmaların bulunduğu görülüyor. Bu tür uygulamaların havaalanlarında görüş mesafesini artırmak ve uçakların iniş-kalkış koşullarını iyileştirmek gibi amaçlarla kullanılabileceği değerlendirilmiş.

CIA'nın başka bir raporunda ise bulut tohumlamada gümüş iyodür, kuru buz veya sıvı propan gibi maddelerin kullanılabildiği belirtiliyor. Rapora göre bu teknikler yağış artırma, dolu bastırma ve sis dağıtma gibi amaçlarla farklı ülkelerde denenmiş.

“İklim Silahı” İddiasına Dikkat

Söz konusu belgeler sosyal medyada “ABD'nin havayı zehirleyerek iklimi değiştiren silahı ortaya çıktı” şeklinde yorumlansa da, CIA kayıtlarının içeriği bu ifadeyi doğrudan doğrulamıyor.

CIA'nın bir raporunda, hiçbir ülkenin büyük ölçekte hava durumunu kontrol edebildiğine dair kanıt bulunmadığı belirtiliyor. Raporda bazı küçük ölçekli ve sınırlı koşullardaki uygulamalarda başarı elde edildiği, ancak hava kontrolünün kapsamı ve etkinliği konusunda bilimsel belirsizliklerin sürdüğü ifade ediliyor.

Dolayısıyla belgeler, ABD'nin hava modifikasyonu konusunda geçmişte araştırmalar yaptığını ve bu teknolojilerin askeri kullanım ihtimalini değerlendirdiğini gösteriyor; ancak bunlar tek başına günümüzde küresel ölçekte iklimi kontrol eden bir silah bulunduğunu kanıtlamıyor.